Erran bezala, mezu eta bideo ederra ekoitzi dute, lan handia ekarri die eta ederto plazaratu. Baina, eta euskararen aldetik, zer? Lehenik datu batzuk, 64 gizonek parte hartu dute baina mezuak 48 izan dira (batzuek aldi berean hitz egiten dute mezu bera emanez). 48 mezuetatik 12 izan dira euskaraz, %25a beraz. Bideoa gaztelaniaz irekitzen da eta euskaraz itxi. Kanpainaren kartelean (albistean eta bideoan duzue berau) bi hizkuntzetan informazio bera ageri da baina garrantzia erabat handiagoa ematen zaio gaztelaniari.
Bestetik, bideoan euskaldunak agertzeko ahalegin kontzientea egin da (bederen “AEK-ko irakasleak eta Garean kideak” bilatu dira) eta aipatu beharra dago Berrian eman zaion zabalpena egilea elkarrizketatuz: «Ikusarazi nahi genuen gizonak irtenbidearen parte izan daitezkeela»
Eta parte hartzeen “informazio kalitatea”? Euskarazko 12 mezuetatik bakarra izan da euskaraz soilik (“gure txosnetan”), beste 11 mezuak gaztelaniaz ere entzun litezke. Erdaldunak bideo osoa ikus dezake eta ez du informaziorik galduko beraz. Hamaika mezu hauetan gainera, bederatzitan gaztelaniaz ematen da aurrena informazioa gero euskaraz errepikatzeko.
Eta euskaldunen “ikusgarritasunaz”? Euskaraz egin dutenetatik aparte, beste lau bederen euskaldunak ziren, haietako bi euskaltegian izan dira aurten. Bestetik bideo bakarra ekoitzi da, eta horrela euskara eta gaztelaniaren agerpenak nahastu dira produktu berean, horrek ekarri du erdaldunek euskara ere ikusi beharra.
Baton batek erran lezake horrelako ekimen batean erabilitako euskara erabilita ere ez naizela inoiz aseko, eta baliteke egia izatea baina zer hobetu badela uste dut.
Dena den, gauza bat ez da ahaztu behar, Udal honek euskararekiko duen jarrera penagarria baino, gogaikarria eta salatzekoa da. Adibide bat: aurten Alkate txikia aukeratzeko ekitaldian, haurren ia erdia euskalduna izanik “egun on” izan zen Gobernu Taldearen ekarpen bakarra, nahiz eta aldez aurretik, egoera aurreikusita, formalki eskatu zitzaien euskararen presentzia bermatzeko; horrela, gutxieneko sentsibilitatea adierazi eta, bide batez, Euskararen Ordenantza betetzeko eskatu zitzaien. Alde horretatik begiratuta beraz, eta tamalez hori da Lizarrako Udalak erakusten digun egunerokotasuna, bideoan erabilitako hizkuntza irizpideak txalogarriak eta ausartak dira.
Lizarrako euskaldun eta euskaltzale naizen heinean baina, hurrengorako zer hobetu ere proposatu nahi dut, ona dena hobea bihurtzeko asmoarekin: (1)euskaraz informazio berria eman, gaztelaniaz ez dagoena; (2)eta, ezin denean, aurrena euskaraz eman; (3)euskaldunak, eta bereziki euskara ikasteko ahalegin berezia egin duten euskaldunak, euskaraz agertzera animatu (haien erabakia da, jakina, nola parte hartu, baina euskalduna “detektatzea” eta animatzea bideoa grabatzearen protokoloaren parte izan beharko luke); (4) %25eko presentzia handitu liteke, beti izan gaitezke pixka bat ausartagoak; (5) euskaraz has liteke bideoa.
Eta azken hausnarketatxoa, euskaldunok eta euskaltzaleok ere ez al genuke horrelako bideo bat egin beharko? Nago lizarratarron hizkuntza eskubideak gizarteratzeko, babesteko eta azken batean, bermatzeko kontzientziazio kanpainekin ez garela asmatzen ari. Berdintasun Sailetik zer ikasia badugu kontzientziazioaren alorrean.
Alfredo. Bideoan parte hartu dut.
